દેશ- દુનિયા · વિજ્ઞાન · સમાચાર-વિચાર · સામાન્ય જ્ઞાન

ઘોસ્ટ પાર્ટિકલ ન્યુટ્રીનોનો સ્રોત શોધતી એન્ટાર્ક્ટિકાની આઇસક્યુબ ઑબ્ઝર્વેટરી

એસ્ટ્રોનોમી – એસ્ટ્રોફિઝિક્સના ઇતિહાસમાં સૌ પ્રથમ વખત એન્ટાર્ક્ટિકાની આઇસક્યુબ સાઉથ પોલ ન્યુટ્રીનો ઑબ્ઝર્વેટરીના વૈજ્ઞાનિકોએ હાઇ-એનર્જી પાર્ટિકલ કોસ્મિક ન્યુટ્રીનોનો સ્રોત શોધી કાઢ્યો છે.

‘ઘોસ્ટ પાર્ટિકલ’  કહેવાતા ન્યુટ્રીનો આપણા બ્રહ્માંડના દ્રવ્યના મહત્ત્વના મૂળભૂત કણો છે.

હાઇ-એનર્જી સબ-એટમિક પાર્ટિકલ ન્યુટ્રીનો દ્રવ્યના પરમાણુના એવા સૂક્ષ્મ, ઘટક કણો છે કે જેને નથી દળ, કે નથી વીજભાર. ન્યુટ્રીનો સૂર્ય અને વાતાવરણમાંથી પૃથ્વી પર આવતા હોવાની વાત જાણીતી હતી, પરંતુ બ્રહ્માંડમાં દૂરથી આવતા કોસ્મિક ન્યુટ્રીનોના સ્રોત વિશે કોઈ જાણતું ન હતું.

દક્ષિણ ધ્રુવ પર એન્ટાર્ક્ટિકાની આઇસક્યુબ ન્યુટ્રીનો ઑબ્ઝર્વેટરીએ આ અઠવાડિયે જાહેરાત કરી છે કે ઘોસ્ટ પાર્ટિકલ ન્યુટ્રીનોનો સ્રોત પૃથ્વીથી ચારસો કરોડ પ્રકાશવર્ષ દૂર આવેલી એક ગેલેક્સી છે. સ્વિટ્ઝર્લેન્ડના સર્નના લાર્જ હેડ્રન કોલાઈડરના બોસોન – ગોડ પાર્ટિકલ- તથા ગ્રેવિટેશનલ વેવના ડિટેક્શન પછી વિજ્ઞાન જગતમાં કોસ્મિક ન્યુટ્રીનોના સ્રોતની શોધથી ફરી એક વાર નવો રોમાંચ જાગ્યો છે. રેડિયો એસ્ટ્રોનોમીની માફક ન્યુટ્રીનો એસ્ટ્રોનોમીની નવીન શાખા વિકસી રહી છે. હાઇ-એનર્જી, ‘માસલેસ’, ‘ચાર્જલેસ’, સૂક્ષ્માતિસૂક્ષ્મ ફંડામેન્ટલ પાર્ટિકલ ન્યુટ્રીનો યુનિવર્સનાં રહસ્યો ખોલે તેવી આશા છે.
આવો, ‘મધુસંચય’ની આજની પોસ્ટમાં તે વિશે વિગતે જાણવા લેખ આગળ વાંચીએ.
[આપના સ્ક્રીન પર આ લેખ સંપૂર્ણ ન દેખાય, તો લેખના શીર્ષક (ટાઇટલ) પર ક્લિક કરશો. આભાર – હરીશ દવે]