દેશ- દુનિયા · વિજ્ઞાન · સમાચાર-વિચાર · સામાન્ય જ્ઞાન

ઘોસ્ટ પાર્ટિકલ ન્યુટ્રીનોનો સ્રોત શોધતી એન્ટાર્ક્ટિકાની આઇસક્યુબ ઑબ્ઝર્વેટરી

એસ્ટ્રોનોમી – એસ્ટ્રોફિઝિક્સના ઇતિહાસમાં સૌ પ્રથમ વખત એન્ટાર્ક્ટિકાની આઇસક્યુબ સાઉથ પોલ ન્યુટ્રીનો ઑબ્ઝર્વેટરીના વૈજ્ઞાનિકોએ હાઇ-એનર્જી પાર્ટિકલ કોસ્મિક ન્યુટ્રીનોનો સ્રોત શોધી કાઢ્યો છે.

‘ઘોસ્ટ પાર્ટિકલ’  કહેવાતા ન્યુટ્રીનો આપણા બ્રહ્માંડના દ્રવ્યના મહત્ત્વના મૂળભૂત કણો છે.

હાઇ-એનર્જી સબ-એટમિક પાર્ટિકલ ન્યુટ્રીનો દ્રવ્યના પરમાણુના એવા સૂક્ષ્મ, ઘટક કણો છે કે જેને નથી દળ, કે નથી વીજભાર. ન્યુટ્રીનો સૂર્ય અને વાતાવરણમાંથી પૃથ્વી પર આવતા હોવાની વાત જાણીતી હતી, પરંતુ બ્રહ્માંડમાં દૂરથી આવતા કોસ્મિક ન્યુટ્રીનોના સ્રોત વિશે કોઈ જાણતું ન હતું.

દક્ષિણ ધ્રુવ પર એન્ટાર્ક્ટિકાની આઇસક્યુબ ન્યુટ્રીનો ઑબ્ઝર્વેટરીએ આ અઠવાડિયે જાહેરાત કરી છે કે ઘોસ્ટ પાર્ટિકલ ન્યુટ્રીનોનો સ્રોત પૃથ્વીથી ચારસો કરોડ પ્રકાશવર્ષ દૂર આવેલી એક ગેલેક્સી છે. સ્વિટ્ઝર્લેન્ડના સર્નના લાર્જ હેડ્રન કોલાઈડરના બોસોન – ગોડ પાર્ટિકલ- તથા ગ્રેવિટેશનલ વેવના ડિટેક્શન પછી વિજ્ઞાન જગતમાં કોસ્મિક ન્યુટ્રીનોના સ્રોતની શોધથી ફરી એક વાર નવો રોમાંચ જાગ્યો છે. રેડિયો એસ્ટ્રોનોમીની માફક ન્યુટ્રીનો એસ્ટ્રોનોમીની નવીન શાખા વિકસી રહી છે. હાઇ-એનર્જી, ‘માસલેસ’, ‘ચાર્જલેસ’, સૂક્ષ્માતિસૂક્ષ્મ ફંડામેન્ટલ પાર્ટિકલ ન્યુટ્રીનો યુનિવર્સનાં રહસ્યો ખોલે તેવી આશા છે.
આવો, ‘મધુસંચય’ની આજની પોસ્ટમાં તે વિશે વિગતે જાણવા લેખ આગળ વાંચીએ.
[આપના સ્ક્રીન પર આ લેખ સંપૂર્ણ ન દેખાય, તો લેખના શીર્ષક (ટાઇટલ) પર ક્લિક કરશો. આભાર – હરીશ દવે]

Advertisements
અજાણી-શી વાતો · ઇતિહાસ · સમાચાર-વિચાર · સામાન્ય જ્ઞાન

આંદામાનના નોર્થ સેન્ટિનેલ ટાપુ પર વસતી આદિમ જાતિનાં રહસ્યો

આંદામાન નિકોબાર આઇલેન્ડ્સ ભારતના હિસ્સારૂપ પ્રદેશો છે. ભારતના યુનિયન ટેરિટરી હોવાથી આંદામાન નિકોબાર આઇલેન્ડ્સ પર દેશનું આધિપત્ય છે,  છતાં ત્યાંના નોર્થ સેન્ટિનેલ ટાપુની મુલાકાતે કોઈ ભારતીય કે વિદેશી નાગરિક જઈ શકતા નથી. નોર્થ સેન્ટિનેલ આઇલેન્ડની આસપાસના વિસ્તારને ભારત સરકારે પ્રતિબંધિત જાહેર કરેલ છે.

નોર્થ સેન્ટિનેલ આઇલેન્ડ પર વસતા  સેન્ટિનેલિઝ જનજાતિના સભ્યો બહારના વિશ્વથી તદ્દન અજાણ છે, બિલકુલ આદિમ અવસ્થામાં રહે છે અને બહારના મુલાકાતીને ટાપુની આસપાસ ફરકવા પણ દેતા નથી! સેંકડો વર્ષોથી દુનિયાથી સંપર્કવિહોણી આ રહસ્યમયી આદિવાસી પ્રજા વિશે વિશ્વ આજે પણ અજ્ઞાત છે! સેન્ટિનેલિઝ જનજાતિ કદાચ દુનિયાની આખરી અને એકમાત્ર આદિમ જાતિ છે, જેનો સંપર્ક માનવજાતિ કરી શકી નથી!

આવો, ‘મધુસંચય’ પર આંદામાનના સેન્ટિનેલ આઇલેન્ડની આ પ્રિમિટિવ આદિવાસી પ્રજા વિશે જાણીએ.

[આપના સ્ક્રીન પર આ લેખ સંપૂર્ણ ન દેખાય, તો લેખના શીર્ષક (ટાઇટલ) પર ક્લિક કરશો. આભાર – હરીશ દવે]

અજાણી-શી વાતો · ઇતિહાસ · દેશ- દુનિયા · વિજ્ઞાન · સમાચાર-વિચાર · સામાન્ય જ્ઞાન

લિડાર ટેકનોલોજી: આર્કિયોલોજી ક્ષેત્રે માયા સંસ્કૃતિનાં રહસ્યો ખોલતું વિજ્ઞાન

હરણફાળ ભરતા અર્વાચીન વિજ્ઞાનની એક અદભુત ભેટ લિડાર ટેકનોલોજી છે.

એગ્રીકલ્ચર, જીયોલોજીકલ સર્વે અને ઑટોનોમસ ટ્રાન્સ્પોર્ટેશનમાં ઉપયોગિતા સાબિત કરનાર લિડાર ટેકનોલોજી  આર્કિયોલોજીમાં પણ આશ્ચર્યજનક રીતે મદદરૂપ થઈ છે. વિશ્વની પ્રાચીન સિવિલાઇઝેશનમાં સમાવિષ્ટ મેસોઅમેરિકન સભ્યતા પર નવો પ્રકાશ રેલવામાં લિડાર ટેકનોલોજીની કામગીરીએ કમાલ કરી છે. લિડાર ટેકનોલોજીએ મધ્ય અમેરિકામાં માયા સંસ્કૃતિના પ્રસાર અને વિકાસનાં રહસ્યો પરથી  પડદા ખોલવાની શરૂઆત કરી છે. ઘોર જંગલોમાં છૂપાયેલા પ્રદેશોની, લેસર કિરણોની મદદથી થ્રી-ડી ઇમેજ બનાવી શકતી લિડાર ટેકનોલોજી પુરાતત્ત્વ વિજ્ઞાન ક્ષેત્રે વરદાનરૂપ સાબિત થઈ છે. આવો, ‘મધુસંચય’ પર માયા સંસ્કૃતિ અને આર્કિયોલોજી ક્ષેત્રમાં લિડાર ટેકનોલોજીના યોગદાન પર નજર નાખીએ.

[આપના સ્ક્રીન પર આ લેખ સંપૂર્ણ ન દેખાય, તો લેખના શીર્ષક (ટાઇટલ) પર ક્લિક કરશો. આભાર – હરીશ દવે]

દેશ- દુનિયા · વિજ્ઞાન · સમાચાર-વિચાર · સામાન્ય જ્ઞાન

ડ્રાઇવર વિનાની ઓટોનોમસ કાર માટે અનિવાર્ય લિડાર ટેકનોલોજી

ઘોડા અને હાથી પર સવારી કરી ચૂકેલો માનવ હવે ઑટૉનોમસ કાર (સ્વયંસંચાલિત કાર) માં ફરવા તૈયાર થયો છે. ઑટોનોમસ વેહિકલ્સ હવે હકીકત બનવા લાગ્યાં છે. ઓટોનોમસ કારને સફળતા તરફ દોરનાર લિડાર ટેકનોલોજી આજકાલ ચર્ચામાં છે.

લાઇટ ડિટેક્શન એન્ડ રેન્જીંગ ટેકનોલોજી યાને લિડાર ટેકનોલોજી આધુનિક વિજ્ઞાનની કમાલ છે.

જ્યારે ટેસ્લાના એલન મસ્ક તેમની હાયપરલુપ ટેકનોલોજીને ઝડપી માસ ટ્રાન્સપોર્ટ સિસ્ટમ તરીકે આગળ ધરી રહ્યા છે, ત્યારે વેમો (ગુગલ) સહિતની કેટલીક મોટી કંપનીઓ ઓટોનોમસ કારને વ્યાવહારિક રૂપે સફળ કરવા માગે છે.

સ્વયંસંચાલિત કાર અથવા ઑટોનોમસ કારને ‘ડ્રાઇવરલેસ કાર’, ‘સેલ્ફ-ડ્રાઇવિંગ કાર’, રોબોટિક કાર, ઓટોનોમસ વ્હિકલ (એવી) જેવાં નામોથી પણ ઓળખવામાં આવે છે. ઑટોનોમસ કારની કોમ્પ્લેક્સ ટેકનોલોજીને વૈજ્ઞાનિક રીતે, વિસ્તૃત રીતે સમજવા ઇન્ટરનેટ પર ઢગલાબંધ લેખો છે. આ ટેકનિકલ લેખ નથી. સામાન્ય વાચકને સાદી ભાષામાં, સરળ રીતે મગજમાં ઊતરે તેવી સંક્ષિપ્ત માહિતી અહીં ‘મધુસંચય’ પર પ્રસ્તુત છે.

[અહીંથી આગળ વાંચવા આ લેખના શીર્ષક (ટાઇટલ) પર ક્લિક કરશો. આભાર – હરીશ દવે]

અજાણી-શી વાતો · ઇતિહાસ · દેશ- દુનિયા · સમાચાર-વિચાર · સામાન્ય જ્ઞાન

ભારત અને વિશ્વમાં રેલવે ટ્રાન્સપોર્ટ સેવાના આરંભની અવનવી, અજાણી વાતો (2)

  ઇંગ્લેન્ડમાં સ્ટીમ એંજિનને કારણે ઔદ્યોગિક ક્રાંતિને વેગ મળ્યો તે આપણે જાણીએ છીએ. ટોમસ ન્યુકોમેન (થોમસ ન્યુકોમેન) પછી સ્ટીમ એંજિનમાં પાયારૂપ ફેરફારોને કારણે જેમ્સ વૉટ તથા સ્ટીમ લોકોમોટિવમાં ક્રાંતિકારી સુધારાઓને કારણે જ્યોર્જ સ્ટિફન્સન નામના મેળવી ગયા. ઇંગ્લેન્ડમાં રેલવે વ્યવહારનો આરંભ  આપ જાણો છો કે પહેલાં બળદથી કે ઘોડાથી ગાડી – ગાડાં ખેંચાતાં. ટ્રામ ઘોડાથી ખેંચાતી;… Continue reading ભારત અને વિશ્વમાં રેલવે ટ્રાન્સપોર્ટ સેવાના આરંભની અવનવી, અજાણી વાતો (2)

અજાણી-શી વાતો · દેશ- દુનિયા · સમાચાર-વિચાર

વિયેતનામનો એક સામાન્ય નાગરિક દેશની અગ્રીમ કંપની ટીએચપીનો માલિક

  દક્ષિણ પૂર્વ એશિયાના સામ્યવાદી દેશ વિયેતનામમાં અનાથાલયમાં ઉછરેલો એક બાળક ભારે પરિશ્રમથી વિયેતનામની અગ્રગણ્ય એફએમસીજી કંપની ‘ટીએચપી ગ્રુપ’નો માલિક બન્યો છે. ટ્રાં ક્વિ થાં (ટ્રાન ક્વિ થાન્હ) એ 1994માં સ્થાપેલ ટીએચપી ગ્રુપનાં ટી, એનર્જી ડ્રિંક અને અન્ય બેવરિજ પીણાંઓ કોકા કોલા, પેપ્સી અને રેડ બુલ જેવી મલ્ટિનેશનલ કંપનીઓને હંફાવી રહ્યાં છે. સાઉથ ઇસ્ટ એશિયાના… Continue reading વિયેતનામનો એક સામાન્ય નાગરિક દેશની અગ્રીમ કંપની ટીએચપીનો માલિક

દેશ- દુનિયા · સમાચાર-વિચાર

ગુગનહાઇમ મ્યુઝિયમનું વાન ગોઘનું પેઇન્ટિંગ તથા અમેરિકન પ્રેસિડેન્ટનું વ્હાઇટ હાઉસ

  આજકાલ અમેરિકાના પ્રેસિડેન્ટનું નિવાસસ્થાન વ્હાઇટ હાઉસ (વોશિંગ્ટન ડીસી, યુએસએ) અને ન્યૂ યૉર્કમાં આવેલ ગુગનહાઇમ મ્યુઝિયમ વિચિત્ર બાબતે સુરખીઓમાં છે. આ વિવાદાસ્પદ સ્થિતિના મૂળમાં છે પ્રખ્યાત ચિત્રકાર વિન્સેન્ટ વાન ગોઘનું એક પેઇન્ટિંગ ‘લેન્ડસ્કેપ વિથ સ્નો’. અમેરિકન પ્રેસિડેન્ટને ગુગનહાઇમ મ્યુઝિયમમાં સ્થિત ‘લેન્ડસ્કેપ વિથ સ્નો’ વ્હાઇટ હાઉસ માટે જોઈએ છે; મ્યુઝિયમને આ પેઇન્ટિંગ આપવું નથી. ગુગનહાઇમ મ્યુઝિયમ… Continue reading ગુગનહાઇમ મ્યુઝિયમનું વાન ગોઘનું પેઇન્ટિંગ તથા અમેરિકન પ્રેસિડેન્ટનું વ્હાઇટ હાઉસ